BAB I

 

 

 

PENGENALAN

 

 

 

1.1              Pendahuluan

 

Sejarah perkembangan Bursa Saham Kuala Lumpur (BSKL) berkait rapat dengan perkembangan politik di Malaysia Barat dan Singapura. Bursa saham yang pertama ialah bursa saham gabungan Malaya dan Singapura yang dikenali sebagai Malayan Stock Exchange. Ia ditubuhkan pada Mac 1960, iaitu 30 tahun selepas penubuhan Singapore Stockbrokers Association pada tahun 1931. Malayan Stock Exchange telah bertukar nama kepada The Stock Exchange of Malaysia apabila Persekutuan Malaysia ditubuhkan pada tahun 1963 (Mohamed Ariff, et.al, 1998).

 

            Berikutan daripada pemisahan Singapura dari Persekutuan Malaysia pada 9 Ogos 1965, bursa saham tersebut telah sekali lagi bertukar nama kepada Stock Exchange of Malaysia & Singapore. Sehubungan dengan itu, satu akta syarikat yang baru juga telah diperkenalkan pada tahun 1968. Selain daripada itu, satu lagi bursa telah diperkenalkan pada tahun 1969 iaitu Bumiputera Stock Exchange yang khusus bagi penyenaraian syarikat Bumiputera. Walau bagaimanapun, ia hanya memulakan dagangan pada tahun 1971.

 

            Apabila kerajaan Malaysia dan Singapura bersetuju untuk memansuhkan perjanjian penggunaan matawang bersama pada 1973, bursa saham kedua-dua negara mula beroperasi sebagai dua bursa yang berasingan. Dengan itu, segala urusniaga dagangan saham yang tersenarai di kedua-dua negara dilakukan dalam matawang yang berbeza. Papan Bursa Saham Kuala Lumpur (KLSE Board) telah ditukar kepada Kuala Lumpur Stock Exchange dan dikawal bersama oleh Capital Issues Committee, Foreign Investment Committee, Registar of Companies, Takeover Panel dan KLSE selepas tahun 1976. Tanggungjawab utama BSKL adalah untuk menjaga tahap kecairan dagangan saham terbitan awam bagi syarikat yang disenaraikan.

 

            Hubungan terakhir di antara bursa saham Malaysia dan Singapura ialah perjanjian penyenaraian dua hala bagi syarikat di bursa saham Malaysia dan Singapura. Ini bermakna, syarikat daripada kedua negara bebas untuk disenaraikan di kedua bursa saham tersebut. Walau bagaimanapun, keadaan ini tidak kekal lama apabila kebanyakan syarikat lebih berminat untuk membuat penyenaraian baru di bursa saham negara masing-masing. Menyedari hakikat ini, Malaysia melalui Menteri Kewangannya telah mengambil langkah memansuhkan perjanjian tersebut pada tahun 1990. Sehubungan itu, syarikat Malaysia hanya boleh disenaraikan di BSKL sahaja dan begitu juga sebaliknya bagi syarikat Singapura. Berikutan dari pemansuhan tersebut, kira-kira 196 syarikat yang tersenarai di pasaran Singapura dan 53 di BSKL telah dikeluarkan dari senarai bursa-bursa saham tersebut (Mohamed Ariff, et.al, 1998).

 

            Pasaran saham di Malaysia terus berkembang dengan tertubuhnya Suruhanjaya Sekuriti (SC) pada Mac 1993. Suruhanjaya ini berperanan untuk mengekalkan ketelusan pasaran serta meningkatkan lagi perlindungan kepada para pelabur daripada aktiviti-aktiviti yang bersifat manipulasi yang dilakukan oleh pihak pengurusan syarikat dan para spekulator. Sektor-sektor di Papan Utama telah mengalami pengubahsuaian pada September 1993 bagi menunjukkan perubahan di dalam aktiviti perniagaan utama syarikat. Hasil daripada pengubahsuaian tersebut, syarikat-syarikat telah dikategorikan kepada 10 sektor utama.

 

Saham-saham di BSKL akan disenaraikan di Papan Utama atau Papan Kedua. Papan Kedua telah diperkenalkan pada tahun 1988 bagi memberi peluang syarikat-syarikat kecil yang tidak dapat disenaraikan di Papan Utama. Syarikat yang ingin tersenarai di Papan Utama harus mempunyai rekod dan prestasi kewangan yang mantap dengan modal berbayar minimum sebanyak RM60 juta yang terdiri dari saham biasa bernilai RM1.00 sesaham serta sekurang-kurangnya 25% daripada modal terbitan dan berbayar pada masa penyenaraian mestilah dipegang oleh pihak awam (Buku Maklumat BSKL, Ogos 2000). Syarikat yang tersenarai di Papan Kedua adalah lebih kecil tetapi mempunyai prospek keuntungan yang besar pada masa hadapan. Apabila syarikat telah berjaya disenaraikan, ia mesti mengikut segala peraturan dan undang-undang yang ditetapkan oleh BSKL. Sekiranya syarikat gagal berbuat demikian, dagangan saham syarikat mungkin digantung atau dikeluarkan dari senarai. Syarikat yang telah tersenarai akan memperolehi publisiti dan data dagangannya akan dilaporkan di dalam akhbar harian. Jadual 1.1menunjukkan pertumbuhan jumlah syarikat yang berjaya tersenarai dan modal pasaran bagi kedua-dua papan pada tahun 1990 dan 1996. Manakala Jadual 1.2 pula menunjukkan pertumbuhan jumlah dagangan, modal dan penyenaraian firma di Papan Utama dari tahun 1985 hingga 1996. Jadual 1.3 menunjukkan pertumbuhan jumlah dagangan, modal dan firma di Papan Kedua dari tahun 1989 hingga 1996 (Mohamed Ariff, et.al, 1998).

 

Jadual 1.1 :     Jumlah firma tersenarai dan modal dalam pasaran saham di   Malaysia, 1990 & 1996

Jenis Pasaran	Jumlah Firma Tersenarai		Modal (RM bilion)
	1990	1996	1990	1996
Papan utama	295	410	131.00	746.00
Papan kedua	14	208	0.56	60.80
Jumlah	309	618	131.56	806.80

Sumber: Dipetik daripada Mohamed Ariff, Shamsher Mohamad and Annuar Md.

Nassir (1998). “Stock Pricing In Malaysia.” 1^st. ed. UPM, Serdang: University Putra Malaysia Press.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Jadual 1.2 :     Jumlah Modal, Volum dan Penyenaraian di Papan Utama BSKL,   1985 - 1996

Tahun	Hutang (RM bill)	Ekuiti (RM bill)	Jumlah (RM bill)	Jumlah Firma	Volum (bill unit)	KNK* (RM bill)	JumlahFirma Baru
1985	0.79	69.34	70.13	284	2.9	57.1	5
1986	0.88	63.61	64.49	289	2.3	57.8	4
1987	0.96	72.41	75.27	293	5.3	60.9	7
1988	1.04	97.68	98.72	300	4.0	66.3	6
1989	1.25	154.50	155.75	306	10.2	72.5	14
1990	1.46	129.00	2.75	271	13.1	79.6	21
1991	2.43	157.38	159.81	292	12.1	86.3	25
1992	6.04	236.86	242.90	317	18.6	93.1	12
1993	18.25	587.78	606.03	329	43.1	100.8	19
1994	18.43	474.51	492.94	347	58.7	109.9	22
1995	25.64	526.36	551.00	369	30.9	120.3	19
1996	27.34	718.66	746.00	410	47.4	130.4	43

* KNK Benar

Sumber: Dipetik daripada Mohamed Ariff, Shamsher Mohamad and Annuar Md. Nassir (1998). “Stock Pricing In Malaysia.” 1^st. ed. UPM, Serdang: University Putra Malaysia Press.

 

 

 

Jadual 1.3 : Jumlah Modal, Volum dan Firma di Papan Kedua BSKL, 1989-1996

Tahun	Hutang (RM bill)	Ekuiti (RM bill)	Jumlah (RM bill)	Jumlah Firma Tersenarai
1989	-	0.12	0.12	2
1990	-	0.56	0.56	14
1991	-	1.49	1.49	32
1992	-	2.88	2.88	52
1993	-	13.56	13.56	84
1994	0.18	15.68	15.86	131
1995	0.53	22.17	22.70	160
1996	2.10	58.70	60.80	208

Sumber: Dipetik daripada Mohamed Ariff, Shamsher Mohamad and Annuar Md. Nassir (1998). “Stock Pricing In Malaysia.” 1^st. ed. UPM, Serdang: University Putra Malaysia Press.

 

Jumlah syarikat yang disenaraikan di Papan Utama telah meningkat  sebanyak 53% dengan jumlah modalnya pula meningkat sebanyak 469%. Bagi Papan Kedua pula, walaupun diperkenalkan pada tahun 1988, ia hanya memulakan dagangan pada tahun 1989 dengan hanya 2 buah syarikat yang tersenarai. Jumlah ini meningkat 25 kali ganda daripada 14 pada 1990 kepada 208 pada 1996, dengan jumlah keseluruhan modal pasaran meningkat 60 kali ganda. Bagi kedua-dua papan, lebih 90% daripada jumlah modal berbentuk ekuiti. Jumlah hutang syarikat di Papan Utama meningkat berbanding syarikat di Papan Kedua. Pada akhir Disember 1996, jumlah modal keseluruhan bagi syarikat yang tersenarai di Papan Utama ialah RM74 billion, kira-kira 12 kali ganda berbanding syarikat di Papan Kedua. Namun begitu, krisis kewangan yang melanda pada tahun 1997 telah menyebabkan nilai pasaran jatuh dengan mendadak apabila indeks komposit jatuh dari 1000 mata kepada 500 mata (Mohamed Ariff, et.al, 1998).

1.2       Pernyataan Masalah

 

            Sejak tahun 1990, prestasi Indeks Komposit Bursa Saham Kuala Lumpur (BSKL) telah melonjak selaras dengan kenaikan pasaran saham serantau. Dari tahun 1990 hingga 1993, Indeks Komposit BSKL telah mencatat peningkatan yang cemerlang iaitu sebanyak 123.75%. Sungguhpun Indeks Komposit BSKL mengalami kejatuhan pada tahun 1994, ia telah kembali pulih pada tahun 1995 dan 1996 dengan peningkatan sebanyak 2.47% dan 24.40% masing-masing. Indeks Komposit BSKL kemudiannya jatuh semula pada tahun 1997 dan 1998 sebanyak 51.98% dan 1.4% masing-masing. Pada tahun 1999, Indeks Komposit BSKL melonjak semula sebanyak 38.59%. Peratus perubahan Indeks Komposit BSKL bagi tempoh 10 tahun ditunjukkan pada Jadual 1.4.

 

Jadual 1.4       Indeks Komposit BSKL (1990-1999)